Koolstoflandbouw via boslandbouw: Lessen uit een pilootproject in Vlaanderen

In dit pilootproject rond koolstoflandbouw in Oost-Vlaaderen gingen vijf landbouwers aan de slag met agroforestry (boslandbouw). Deze aanpak draagt niet alleen bij aan koolstofopslag, maar levert ook belangrijke ecologische en agronomische voordelen op.

De realisatie van deze boslandbouwprojecten werd mede mogelijk dankzij koolstofvergoedingen, gefinancierd door burgers en bedrijven via het platform Treecological.be. Door uitstoters en vastleggers van koolstof met elkaar te
verbinden, onderzochten we een vernieuwend model van klimaatbijdrage met wederzijdse meerwaarde.

Het rapport schetst de opzet, de methodologie en bespreekt de resultaten en geleerde lessen. Daarbij is bijzondere aandacht besteed aan thema’s als financiering, juridische context en maatschappelijke draagkracht. De ervaringen tonen aan dat boslandbouw reëel potentieel biedt als klimaatmaatregel, mits voldoende structurele ondersteuning en beleidsmatige verankering.

Deze publicatie richt zich tot beleidsmakers, onderzoekers, landbouwers, investeerders en burgers die willen bijdragen aan een veerkrachtige, klimaatvriendelijke omgeving.

Inhoud:

• Inleiding op klimaatverandering, koolstofmarkten en boslandbouw
• Voor beleidsmakers en adviseurs: diepgaande analyse van de aanpak, resultaten en aanbevelingen
• Voor boeren: praktijkgerichte inzichten en concrete aandachtspunten voor toepassing in het veld.

Het project ‘Met boslandbouw bijdragen tot de strijd tegen de klimaatcrisis’ bewees dat boslandbouw niet alleen een krachtig instrument is voor koolstofopslag, maar ook voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en landbouwinkomen. Als eerste in Vlaanderen toonde dit proefproject aan dat landbouwers via financiële bijdragen van burgers en bedrijven effectief gestimuleerd kunnen worden om bomen op hun percelen te planten. Concreet hebben vijf Oost-Vlaamse landbouwers vijf nieuwe boslandbouwprojecten opgezet, goed voor 407 ton CO₂-opslag over 30 jaar.
Boslandbouw scoort uitstekend op de EU-kwaliteitscriteria voor koolstoflandbouw en biedt sterke additionele meerwaarde, maar tegelijk werd duidelijk dat een duurzame uitrol verdere financiële ondersteuning zal vragen en
een helder regelgevend kader nodig is. Pilootprojecten zoals dit zijn cruciaal om barrières weg te nemen en praktijkervaring op te bouwen. Nu het Carbon Farming Platform op punt staat gelanceerd te worden, is het moment
aangebroken om deze inzichten te benutten: met visie, samenwerking en daadkracht kunnen we van boslandbouw een sleutelelement maken in het Vlaamse klimaatbeleid. De geplante bomen zijn meer dan landschapselementen
– ze zijn een belofte aan de toekomst.